Ինչպես հաջողել աշխատատեղում

Ամուր մասնագիտական հարաբերությունների կառուցում

Ձեր տեխնիկական հմտությունները կարող են օգնել ձեզ աշխատանքի ընդունվել, բայց ձեր աշխատանքային հարաբերություններն են որոշում, թե որքան հեռուն կհասնեք։ Harvard Business Review-ի և Google-ի Project Aristotle-ի հետազոտությունները հետևողականորեն ցույց են տալիս, որ թիմի արդյունավետությունը, կարիերայի առաջընթացը և աշխատանքային բավարարվածությունը ավելի սերտ կապված են աշխատանքային հարաբերությունների որակի հետ, քան որևէ անհատի տեխնիկական արդյունքների։ Մարդիկ աջակցում են այն գործընկերների կարիերային, որոնց վստահում են, հարգում են և իսկապես սիրում են։

Ուժեղ մասնագիտական հարաբերություններ կառուցելու համար պարտադիր չէ լինել ամենաշփվող մարդը գրասենյակում։ Պետք է լինել հետևողական, անկեղծ հետաքրքրություն ցուցաբերել ուրիշների նկատմամբ և ունենալ վստահելիության համբավ։ Սկսեք ճանաչել ձեր շրջապատի մարդկանց անուններն ու դերերը, ներառյալ այն բաժինների աշխատակիցներին, որոնց հետ հազվադեպ եք շփվում։ Հարցրեք գործընկերներին իրենց աշխատանքի, դժվարությունների և նպատակների մասին։ Մարդիկ հիշում են նրանց, ովքեր անկեղծ հետաքրքրություն են ցուցաբերել։

Ներդրում կատարեք հարաբերություններում նախքան դրանց կարիքը զգալը։ Ցանցային կապ սկսելու ամենավատ ժամանակը այն է, երբ ձեզ արդեն պետք է օգնություն, առաջարկ կամ աջակցություն։ Կառուցեք ձեր ցանցը աստիճանաբար, և այն կլինի ձեր կողքին, երբ դա ամենաշատն է պետք։

• Կատարեք ձեր պարտավորությունները․ Աշխատանքային վստահությունը ամենաարագը վնասվում է խոստումներ տալուց հետո դրանք չկատարելու դեպքում։ Ավելի լավ է քիչ խոստանալ և միշտ ավելին անել, քան խոստացել եք։
• Ցույց տվեք գնահատանք․ Ճանաչեք գործընկերների ներդրումը հրապարակավ, շնորհակալություն հայտնեք օգնության համար և նկատեք լավ աշխատանքը։ Շնորհակալությունը հազվադեպ է և հիշվում է երկար։
• Հիշեք անձնական մանրամասները․ Գործընկերոջ առաջիկա ներկայացումը, երեխայի անունը կամ այն նախագիծը, որի մասին նա անհանգստանում էր, հիշելը ցույց է տալիս, որ դուք լսում եք և հոգ եք տանում։
• Ներդրեք միջկառուցվածքային հարաբերությունների մեջ․ Ամենաարժեքավոր կապերից մի քանիսը գալիս են ձեր անմիջական թիմից դուրս՝ ֆինանսներ, HR, մարքեթինգ կամ ինժեներական բաժիններից, որոնց աջակցությունն ու տեսակետը կարող են շատ կարևոր լինել։

Արդյունավետ հաղորդակցություն աշխատանքում

Վատ հաղորդակցությունը աշխատանքային խնդիրների մեծ մասի հիմնական պատճառն է՝ բաց թողնված վերջնաժամկետներ, սխալ հասկացված ակնկալիքներ, անհարկի կոնֆլիկտներ և կորցված ժամանակ։ Արդյունավետ հաղորդակցող դառնալը չի նշանակում բարդ բառապաշար օգտագործել, այլ լինել հստակ, ժամանակին և համապատասխան յուրաքանչյուր իրավիճակում։

Գրավոր հաղորդակցություն

Էլեկտրոնային նամակներն ու հաղորդագրությունները մշտական գրանցումներ են։ Ուղարկելուց առաջ հարցրեք ինքներդ ձեզ՝ արդյոք սա հստակ է, բավականաչափ կարճ է, և կարող է սխալ հասկացվել։ Լավ կանոն է սկսել հիմնական գաղափարից, տալ անհրաժեշտ կոնտեքստը և ավարտել հստակ գործողությամբ կամ հարցով։ Խուսափեք նամակներից, որոնք կարելի է լուծել 5 րոպեանոց զրույցով, և մի՛ փոխարինեք փաստաթղթավորումը զրույցներով, որտեղ դա անհրաժեշտ է։

Հարմարեցրեք ձեր հաղորդակցության տոնը լսարանին և իրավիճակին։ Slack-ի ոչ պաշտոնական հաղորդագրությունը շատ տարբեր է ղեկավարությանը ուղարկվող պաշտոնական առաջարկից։ Իրավիճակը «կարդալը»՝ ներառյալ թվային միջավայրը, կարևոր մասնագիտական հմտություն է։

Բանավոր հաղորդակցություն

Հանդիպումներում խոսեք ավելի քիչ, քան լսում եք, և երբ խոսում եք՝ դա պետք է արժեք ունենա։ Կարևոր քննարկումների համար նախապես պատրաստեք ձեր հիմնական մտքերը։ Հարցրեք պարզաբանումներ՝ ենթադրություններ անելու փոխարեն։ Հանդիպման վերջում ամփոփեք համաձայնությունները՝ ապահովելու համար ընդհանուր հասկացողություն։ Այս սովորությունները ձեզ դարձնում են կազմակերպված, մտածված և վստահելի մասնագետ։

«Հաղորդակցության ամենակարևոր մասը լսելն է այն, ինչ չի ասվում»։ — Peter Drucker

Ուշադրություն դարձրեք ոչ վերբալ ազդանշաններին՝ ձեր և ուրիշների։ Մարմնի լեզուն, դեմքի արտահայտությունը և ձայնի տոնը հաճախ փոխանցում են նույնքան կամ ավելի շատ տեղեկատվություն, քան բառերը։ Բարձր կարևորության խոսակցություններում համոզվեք, որ ձեր մարմնի լեզուն բաց է և ներգրավված։

Աշխատավայրի կոնֆլիկտների կառավարում

Աշխատավայրում կոնֆլիկտներն անխուսափելի են։ Տարբեր անձնավորություններ, աշխատանքի ոճեր և առաջնահերթություններ ունեցող մարդիկ միշտ կունենան տարաձայնություններ։ Հարցը ոչ թե այն է՝ կլինի՞ կոնֆլիկտ, այլ՝ ինչպես եք դուք այն կառավարում։ Կոնֆլիկտը լավ կառավարող մասնագետները ընկալվում են որպես հասուն, էմոցիոնալ ինտելեկտ ունեցող և առաջնորդության պատրաստ անձինք։

Կոնֆլիկտների լուծման առաջին սկզբունքն է դրանք լուծել վաղ փուլում։ Փոքր խնդիրները, եթե անտեսվեն, չեն անհետանում՝ դրանք մեծանում են։ 10 րոպեանոց զրույցով լուծելի թյուրիմացությունը կարող է վերածվել երկարատև լարվածության, եթե անտեսվի։

Կոնֆլիկտի կառուցողական լուծման քայլեր

• Ընտրեք ճիշտ ժամանակ և վայր․ Երբեք մի լուծեք կոնֆլիկտը հանրային միջավայրում կամ հույզերի գագաթնակետին։
• Կենտրոնացեք վարքագծի, ոչ թե անձի վրա․ Ասեք՝ «Երբ զեկույցը ուշ էր ներկայացվել, դա ազդեց իմ վերջնաժամկետի վրա», ոչ թե «Դուք միշտ անպատասխանատու եք»։
• Լսեք հասկանալու համար․ Նախքան պաշտպանվելը փորձեք հասկանալ դիմացինի տեսակետը։
• Գտեք ընդհանուր նպատակներ․ Երկու կողմերն էլ սովորաբար ուզում են նույն բանը՝ հաջող նախագիծ, լավ թիմ կամ գոհ հաճախորդ։
• Համաձայնեցրեք կոնկրետ հաջորդ քայլեր․ Առանց գործողությունների համաձայնության կոնֆլիկտը չի լուծվում։
• Իմացեք՝ երբ է պետք բարձրացնել խնդիրը․ Եթե խնդիրն անհնար է լուծել ներսում կամ կա ոչ պրոֆեսիոնալ վարք, անհրաժեշտ է ներգրավել ղեկավարությանը կամ HR-ին։

Ժամանակի կառավարում և արտադրողականություն

Բարդ աշխատանքային միջավայրում ժամանակի արդյունավետ կառավարումը տարբերում է մշտապես սթրեսի մեջ գտնվող մարդկանց նրանցից, ովքեր վերահսկում են իրենց աշխատանքը և կայուն են։ Ժամանակի կառավարումը բնածին տաղանդ չէ, այլ սովորելի համակարգ։

Սկսեք առաջնահերթությունների խիստ սահմանումից։ Ոչ բոլոր առաջադրանքներն ունեն նույն արժեքը։ Կենտրոնացեք այն աշխատանքների վրա, որոնք ամենամեծ ազդեցությունն ունեն արդյունքի վրա։

• Ժամանակի բլոկավորում․ Պահպանեք կենտրոնացված ժամանակ խորը աշխատանքի համար։
• Էլ.փոստի կառավարում․ Ստուգեք նամակները սահմանված ժամանակներում, ոչ անընդհատ։
• 2 րոպեի կանոն․ Եթե գործը տևում է 2 րոպեից քիչ, արեք անմիջապես։
• Օրվա պլանավորում․ Օրվա վերջում որոշեք հաջորդ օրվա 3 հիմնական խնդիրները։
• «Ոչ» ասել կարողանալ․ Յուրաքանչյուր «այո» նշանակում է «ոչ» այլ բանի համար։

Մասնագիտական էթիկետ և աշխատանքային մշակույթ

Յուրաքանչյուր կազմակերպություն ունի իր չգրված կանոնները՝ ինչպես են մարդիկ շփվում, ինչպես են որոշումներ ընդունվում և ինչ վարքագիծ է ընդունելի։

Պրոֆեսիոնալ էթիկետի մեջ մտնում են՝ ժամանակին ներկայանալ, համապատասխան հագուստ, հանդիպումներում հեռախոսը անջատված պահել և հարգալից վարք։

Ժամանակին ներկայանալը հատկապես կարևոր է։ Ուշանալը ցույց է տալիս անհարգալից վերաբերմունք ուրիշների ժամանակի նկատմամբ։

Հետադարձ կապ տալ և ստանալ

Հետադարձ կապը մասնագիտական աճի հիմնական շարժիչն է։

Հետադարձ կապ տալը

Լավ feedback-ը պետք է լինի ժամանակին, կոնկրետ և կենտրոնացած վարքագծի վրա։ SBI մոդելը (Situation–Behavior–Impact) օգնում է կառուցվածքային մոտեցում ունենալ։

Օրինակ․ «Երեկվա հանդիպման ժամանակ (իրավիճակ) դուք երկու անգամ ընդհատեցիք հաճախորդին (վարք), ինչի արդյունքում նա ավելի քիչ տեղեկատվություն էր կիսում (ազդեցություն)»։

Հետադարձ կապ ստանալը

Կարևոր է չպաշտպանվել անմիջապես։ Լսեք, հարցեր տվեք և շնորհակալություն հայտնեք։ Հետագայում գնահատեք՝ արդյոք feedback-ը ճիշտ է։

Աշխատանք-կյանք հավասարակշռություն

Կայուն բարձր արտադրողականությունը պահանջում է նաև հանգիստ, հարաբերություններ և կյանք աշխատանքից դուրս։ Գերծանրաբեռնվածությունը հանգեցնում է գերհոգնածության և առողջական խնդիրների։

• Սահմաններ․ Սահմանեք աշխատանքային օրվա ավարտը և պահպանեք այն։
• Անջատում․ Իսկապես դադարեք աշխատանքից՝ ոչ թե «արագ ստուգեք էլ.փոստը»։
• Հանգիստ օրեր․ Վերցրեք արձակուրդը՝ դա կարևոր է արդյունավետության համար։
• Առողջություն․ Քունը, սնունդը և սպորտը անմիջականորեն ազդում են աշխատանքի վրա։

Խորհուրդներ հայկական աշխատաշուկայի համար

Հայկական աշխատաշուկան ունի իր առանձնահատկությունները, որոնք կարևոր է հասկանալ։

Հիերարխիա և հարգանք․ Ավանդական ոլորտներում հիերարխիան ավելի ուժեղ է։ Պետք է հարգել տարիքն ու փորձը։

Հարաբերությունների կարևորություն․ Հայաստանում վստահությունը մեծ դեր ունի։ Բիզնես հարաբերությունները հաճախ կառուցվում են անձնական կապերի վրա։

Ուղիղ և անուղղակի հաղորդակցություն․ Կախված իրավիճակից հաղորդակցությունը կարող է լինել տարբեր՝ երբեմն շատ ուղիղ, երբեմն՝ ավելի նուրբ։

Հեղինակության կարևորություն․ Փոքր մասնագիտական համայնքում ձեր վարքագիծը արագ հայտնի է դառնում։ Ձեր հեղինակությունը ձևավորում է ձեր հնարավորությունները։