Junior-ից Senior. ինչպես է զարգանում ՏՏ կարիերան Հայաստանում

Հայաստանում «junior», «mid» և «senior» ինժեների տիտղոսները հաճախ օգտագործվում են ոչ խիստ ձևով՝ երբեմն որպես փորձի տարիների կարճ նկարագրություն, երբեմն որպես աշխատավարձի մակարդակ, և երբեմն՝ որպես աշխատանքի բնույթի ցուցիչ։ Ամենաօգտակար դիտարկումը երրորդն է: Այս մակարդակներով առաջ ընթացողները դա անում են, քանի որ վերցնում են հաջորդ մակարդակին բնորոշ խնդիրներ, և վճարվում են դրանք շարունակ լուծելու համար: Կարևոր չէ որքան ժամանակ է անցել, այլ ինչ հմտություններ ես ձեռք բերել։

Junior ինժեներին սովորաբար տալիս են լավ սահմանված առաջադրանքներ. հստակ ընդունման չափանիշներով ticket, ֆունկցիա, որ պետք է իրականացնել, կամ bug, որ պետք է վերարտադրել ու շտկել: Այս մակարդակում «կատարյալ կոդ գրելը» չափանիշ չէ․ ցանկացած մակարդակի կոդը անկատար է․ կարևորն այն է, որ ինժեները կատարի իրեն տրված աշխատանքը, հաղորդի խնդիրները և ակտիվ ուսումնասիրի կոդը։ Ուժեղ junior-ները սկսում են նկատել օրինաչափություններ իրենց աշխատանքում և հարցնում են հաջորդ մակարդակի հարցեր՝ ինչու է համակարգը այսպես կառուցված, ինչ փոխզիջումներ կան և որտեղ կարող է այն խնդիրներ ունենալ մեծ ծանրաբեռնվածության դեպքում։

Mid մակարդակ անցումը սովորաբար տեղի է ունենում, երբ ինժեները կարող է վերցնել անորոշ խնդիր և ստեղծել կոնկրետ ծրագիր: Ticket տալու փոխարեն նրան ասում են, օրինակ՝ «օգտատերերը բողոքում են, որ dashboard-ը դանդաղ է․ պարզիր՝ ինչ է կատարվում և առաջարկիր լուծում»։ Նա խնդիրը բաժանում է մասերի, պարզում հիմնական խոչընդոտը, իրականացնում շտկում և գրանցում արդյունքը։ Նա ոչ ֆորմալ կերպով օգնում է junior-ներին և ուշադիր վերանայում է կոդը։

Senior մակարդակում սկսվում է իրական ազդեցությունը․ ինժեները կայացնում է որոշումներ, որոնք ազդում են ոչ միայն իր աշխատանքի վրա՝ ընտրում է գրադարաններ, նախագծում է schema-ներ, սահմանում է կոդավորման ստանդարտներ և որոշում՝ ինչ ավտոմատացնել, ինչ՝ ոչ։ Նա ավելի քիչ ժամանակ է ծախսում կոդ գրելու, բայց ավելի շատ՝ մտածելու, թե արդյոք ticket-ն ընդհանրապես ճիշտ բան է: Նա նաև շատ ժամանակ է ծախսում մյուս ինժեներներին օգնելու վրա՝ պատասխանելով հարցերին, մանրամասն կոդի վերանայում անելով և թիմի ուղղությունը ձևավորելով։

Հայաստանի ինժեներների համար գործնական հարցն է՝ ինչպես ցույց տալ, որ պատրաստ ես հաջորդ մակարդակին, մինչ տիտղոսը դեռ չի փոխվել։ Պատասխանն է՝ սկսել կատարել հաջորդ մակարդակի աշխատանք ընթացիկ պաշտոնում: Եթե junior ես՝ նախաձեռնություն ցուցաբերիր անորոշ առաջադրանքներում, եթե mid ես՝ առաջարկիր ճարտարապետական փոփոխություններ ու գրիր դիզայն փաստաթղթեր, իսկ եթե senior ես՝ ուղղորդիր մյուսներին ամբողջ թիմի առջև։ Երևանի այն ինժեներների մեծ մասը, ովքեր արագ են առաջ գնում, դա արել են՝ նախ ցույց տալով իրենց աշխատանքը, հետո նոր խնդրելով տիտղոսը։

Վերջին կարևոր նրբությունը Հայաստանի շուկայի մասին այն է, որ տեղական ընկերությունների և product ընկերությունների ակնկալիքների միջև տարբերությունը կարող է մեծ լինել։ Տեղական outsourcing ընկերության senior-ը կարող է ունենալ այլ աշխատանքային scope, քան Երևանում գտնվող ամերիկյան product ընկերության senior-ը։ Առաջարկներ գնահատելիս կամ կարիերա պլանավորելիս նայեք ոչ թե միայն տիտղոսին, այլ թե ինչ աշխատանք է իրականում ենթադրում պաշտոնը։ workx.am-ի աշխատանքի հայտարարությունները թույլ են տալիս ֆիլտրել ըստ ընկերության տեսակի և տեսնել իրական պատասխանատվությունները․ դա հաճախ ավելի հստակ պատկեր է տալիս, քան պարզապես տիտղոսը։